مقدمه: انگیزش تحصیلی، نیروی محرکه اصلی دانشجویان در مسیر دست‌یابی به اهداف آموزشی و عاملی کلیدی در یادگیری مؤثر آن‌ها است. شناخت و بررسی این عامل، نقش مهمی در ارتقای کیفیت آموزش و بهبود عملکرد تحصیلی دانشجویان ایفا می‌کند. پژوهش حاضر به بررسی هم‌زمان ارتباط بین افت روحیه، نشخوار فکری و انگیزش تحصیلی در دانشجویان علوم پزشکی اصفهان 1402 پرداخته است؛ که هدف اصلی، روشن ساختن چگونگی تأثیر متقابل این عوامل است.
روش: مطالعه حاضر یک پژوهش توصیفی - تحلیلی و از نوع مقطعی بود که با مشارکت 293 نفر از دانشجویان مقطع کارشناسی و دکترای حرفه‌ای دانشگاه علوم پزشکی اصفهان در سال 1402 انجام شد. شیوه نمونه‌گیری به شکل سهمیه‌ای بود. داده‌ها از طریق پرسش‌نامه الکترونیکی جمع‌آوری شد که لینک آن در اختیار دانشجویان واجد شرایط قرار گرفت. داده‌ها با استفاده از آمارهای توصیفی و  آزمون تی مستقل و آزمون آنالیز واریانس در نرم افزار SPSS 19 مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت.
یافته‌ها: یافته‌ها نشان داد انگیزش تحصیلی دانشجویان دختر از پسر بیشتر است. بین انگیزش تحصیلی و نشخوار فکری رابطه معناداری وجود نداشت (0.034=r=0.559,p) همچنین، ارتباط معناداری بین انگیزش تحصیلی و افت روحیه یافت نشد(p=0.651,r=- 0.027)، بااین‌حال، نشخوار فکری با افت روحیه رابطه مثبت و معناداری داشت(0.05>r= 0.822,p).
نتیجه‌گیری: نتایج این پژوهش بر اهمیت توجه به تقویت انگیزش تحصیلی دانشجویان، به‌ویژه در میان پسران، تأکید دارد و لزوم شناسایی سایر عوامل مؤثر بر آن را برجسته می‌کند. پیشنهاد می‌شود در برنامه‌ریزی آموزشی دانشگاه‌ها، مداخلاتی برای ارتقای انگیزه و پیشگیری از افت روحیه طراحی شود. همچنین، توزیع متوازن نمونه از دانشکده‌های مختلف و بررسی متغیرهای متنوع‌تر در مطالعات آتی می‌تواند به درک دقیق‌تر این پدیده کمک کند. اجرای چنین راهکارهایی می‌تواند به بهبود عملکرد تحصیلی و افزایش رضایت دانشجویان از فرایند آموزش منجر شود.