مدل روابط ساختاری رفتارهای پرخطر در نوجوانان: نقش انسجام خانواده و تکانشگری با میانجی⁠گری نشخوار ذهنی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

گروه روانشناسی، واحد قائن، دانشگاه آزاد اسلامی، قائن، ایران

10.22034/sumsj.2026.584150.1115
چکیده
مقدمه: با توجه به افزایش روزافزون رفتارهای پرخطر در میان نوجوانان و جوانان، پژوهش حاضر با هدف بررسی مدل روابط ساختاری رفتارهای پرخطر در نوجوانان و نقش انسجام خانواده و تکانشگری با میانجی­گری نشخوار ذهنی انجام شد.
روش: جامعه آماری پژوهش را کلیه نوجوانان پسر پایه هشتم شهر مشهد در سال تحصیلی ۱۴۰۳–۱۴۰۴ تشکیل دادند که تعداد آن‌ها ۲۹۹۷ نفر بود. از میان این جامعه آماری، با استفاده از نرم‌افزار G*Power و با در نظر گرفتن احتمال ریزش نمونه، ۳۰۰ نفر به‌عنوان نمونه پژوهش انتخاب شدند. نمونه‌گیری به روش در دسترس انجام گرفت و شرکت‌کنندگان به پرسشنامه‌های رفتارهای پرخطر، انسجام خانواده، تکانشگری و نشخوار فکری پاسخ دادند. برای تحلیل داده‌های پژوهش، از شاخص‌های آمار استنباطی و روش تحلیل مسیر استفاده شد. داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار SPSS نسخه 22 و PLS نسخه 3 تحلیل شدند.
یافته ها: نتایج پژوهش نشان داد که بین انسجام خانواده و رفتار پرخطر رابطه‌ای منفی و معنادار وجود دارد (36/0-=r). همچنین، بین تکانشگری و رفتارهای پرخطر رابطه‌ای مثبت و معنادار مشاهده شد (0/45=r)، (0/01>p). بررسی اثرات غیرمستقیم نیز نشان داد که اثر غیرمستقیم انسجام خانواده بر رفتار پرخطر با نقش میانجی نشخوار فکری معنادار است (0/05>p). همچنین، اثر غیرمستقیم تکانشگری بر رفتار پرخطر با نقش میانجی نشخوار فکری معنادار بود. به‌علاوه، نقش میانجی‌گر نشخوار ذهنی در رابطه بین تکانشگری و رفتارهای پرخطر در سطح 0/01 معنادار بود. شاخص‌های برازش مدل نیز حاکی از برازش مطلوب آن بود (0/09 =SRMR، 0/05 =NFI، 5/98 =2χdf/).
نتیجه گیری: بر اساس یافته ⁠ها، مدل مفروض پژوهش با تأکید بر نقش انسجام خانواده و تکانشگری و با میانجی‌گری نشخوار ذهنی تأیید شد. این یافته نشان می‌دهد که ترکیب انسجام خانوادگی پایین، نشخوار ذهنی بالا و تکانشگری شدید، از جمله عوامل زمینه‌ساز بروز رفتارهای پرخطر در نوجوانان به شمار می‌رود.

کلیدواژه‌ها



مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 26 مهر 1405