مجله دانشکده علوم پزشکی ساوه

ارزیابی اثرات محافظتی و ضد فیبروتیک عصاره آبی-الکلی گیاه تشنه‌داری (Scrophularia striata) بر فیبروز ریوی ناشی از بلئومایسین در موش صحرایی

مقالات آماده انتشار

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

علیرضا ملایری 1
امیر سیاهپوش 2
لعیاسادات خرسندی 3
محسن رشنوادی 1

1 گروه فارماکولوژی، دانشکده داروسازی، دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز، اهواز، ایران.

2 گروه فارماکوگنوزی، دانشکده داروسازی،دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز، اهواز، ایران.

3 گروه بافت شناسی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز، اهواز، ایران.

10.22034/sumsj.2026.592600.1150
چکیده
مقدمه: فیبروز ریوی بیماری پیشرونده‌ای است که با التهاب، استرس اکسیداتیو و تجمع ماتریکس خارج‌سلولی همراه است. با وجود استفاده گسترده از مدل بلئومایسین (BLM) در مطالعات پیش‌بالینی، شواهد درباره اثر گیاه تشنه‌داری (Scrophularia striata) بر شاخص‌های همزمان اکسیداتیو، التهابی و فیبروتیک ریه محدود است. این مطالعه با هدف بررسی اثرات محافظتی عصاره هیدروالکلی گیاه تشنه‌داری در مدل تجربی آسیب و فیبروز ریوی القاشده با BLM انجام شد.
روش: در این مطالعه تجربی، ۵۰ موش صحرایی نر ویستار با وزن ۲5۰–۲0۰ گرم به‌طور تصادفی به پنج گروه تقسیم شدند. BLM سولفات با دوز U/kg 5/7 به‌صورت تک‌دوز در روز اول و از طریق قرار دادن محلول در اوروفارنکس و آسپیراسیون خودبه‌خودی تجویز شد. عصاره هیدروالکلی گیاه تشنه داری با دوزهای mg/kg ۵۰، ۱۰۰ و ۲۰۰ به‌صورت گاواژ روزانه از روز 7 تا ۲۸ تجویز و نمونه‌گیری در روز ۲۸ انجام شد. شاخص ریوی، فعالیت آنزیم‌های سوپراکسید دیسموتاز (SOD)، کاتالاز (CAT) و گلوتاتیون پراکسیداز (GPx)، میزان گلوتاتیون (GSH)، نیتریک اکسید (NO)، هیدروکسی‌پرولین، مالون دی الدهید (MDA) و فاکتور نکروزه دهنده تومور آلفا (TNF-α) و تغییرات بافت‌شناختی با H&E و تری‌کروم ماسون و مقیاس Ashcroft ارزیابی شدند.
یافته‌ها: نتایج مطالعه نشان داد BLM، شاخص‌های اکسیداتیو، التهابی و فیبروتیک را به‌طور معنی‌داری (0/05>P) افزایش و دفاع آنتی‌اکسیدانی را کاهش می­دهد. عصاره گیاه تشنه­داری در دوزهای mg/kg 100 و 200 این تغییرات را به طور معنی­داری (0/05>P) تعدیل کرد.
نتیجه‌گیری: عصاره هیدروالکلی تشنه­داری اثرات محافظتی و ضدفیبروتیک احتمالی در مدل BLM نشان داد. با توجه به محدودیت این مدل و عدم بررسی مستقیم مسیرهای مولکولی فیبروز، مطالعات تکمیلی برای تعیین مکانیسم اثر ضروری است.

کلیدواژه‌ها

فیبروز ریوی
بلئومایسین
اسکروفولاریا استریاتا
استرس اکسیداتیو
آنتی‌اکسیدان
ضدالتهاب
مجله دانشکده علوم پزشکی ساوه

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 14 مهر 1405

صفحه اصلی

راهنمای نویسندگان

ارسال مقاله

داوران

تماس با ما