مقایسه اثربخشی روان درمانی پویشی کوتاه مدت و زوج درمانی هیجان مدار بر دلزدگی زناشویی زوجین

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

گروه روان شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد رودهن، رودهن، ایران.

چکیده
مقدمه: دلزدگی زناشویی یکی از چالش‌های رایج در روابط زوجین است که می‌تواند تداوم و کیفیت زندگی مشترک را تحت تأثیر قرار دهد. شناسایی مداخلات مؤثر در کاهش این پدیده می‌تواند به بهبود کارکرد زوجین کمک کند. هدف پژوهش حاضر، مقایسه اثربخشی زوج‌درمانی هیجان‌مدار و روان‌درمانی پویشی کوتاه‌مدت فشرده بر دلزدگی زناشویی زوجین بود.
روش: این پژوهش یک مطالعه نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون ـ پس‌آزمون همراه با گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل زوجین مراجعه‌کننده به مراکز مشاوره خانواده شهر تهران در بهار سال ۱۴۰۵ بود. از میان آنان، ۲۴ زوج به شیوه نمونه‌گیری در دسترس انتخاب و به‌طور مساوی در سه گروه زوج‌درمانی هیجان‌مدار، روان‌درمانی پویشی کوتاه‌مدت فشرده و کنترل گمارده شدند. پس از ریزش نمونه، داده‌های ۲۱ زوج، به‌عنوان واحد تحلیل، مورد تجزیه‌وتحلیل قرار گرفت. ابزار پژوهش، پرسشنامه دلزدگی زناشویی بود. مداخلات درمانی بر اساس پروتکل‌های جانسون و دوانلو طی ۸ جلسه ۹۰ دقیقه‌ای اجرا شد. داده‌ها با استفاده از تحلیل کوواریانس چندمتغیره (MANCOVA) و با بهره‌گیری از نرم‌افزار SPSS نسخه ۲۵ تجزیه‌وتحلیل شدند.
یافته ها: نتایج تحلیل کوواریانس چندمتغیره نشان داد که پس از کنترل اثر پیش‌آزمون، بین دو گروه درمانی از نظر مجموعه متغیرهای دلزدگی زناشویی تفاوت معناداری وجود دارد (0/001 > P). همچنین، نتایج تحلیل‌های تک‌متغیری نشان داد که زوج‌درمانی هیجان‌مدار، در مقایسه با روان‌درمانی پویشی کوتاه‌مدت فشرده، اثربخشی بیشتری در کاهش نمره کل دلزدگی زناشویی داشت (0/002 > P). با این‌حال، تفاوت معناداری بین دو گروه درمانی در خرده‌مقیاس‌های جسمی، عاطفی و روانی دلزدگی زناشویی مشاهده نشد.
نتیجه گیری: بر اساس یافته‌ها، هر دو مداخله می‌توانند در کاهش دلزدگی زناشویی مؤثر باشند؛ بااین‌حال، زوج‌درمانی هیجان‌مدار، به‌دلیل تمرکز عمیق‌تر بر هیجان‌ها و الگوهای تعاملی زوجین، ظرفیت بیشتری برای بهبود کیفیت روابط و کاهش احساس فرسودگی عاطفی دارد.

کلیدواژه‌ها