خودمراقبتی ذهن‌آگاهانه و عوامل پیش‌بینی‌کننده تاب‌آوری در دانشجویان پزشکی: پیامدهایی برای توانمندسازی منابع انسانی سلامت

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه میکروبیولوژی، دانشکده پیراپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی فسا، فارس ، ایران

2 کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشگاه علوم پزشکی فسا، فارس ، ایران

3 گروه بهداشت عمومی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی فسا، فارس، ایران

10.22034/sumsj.2026.583967.1114
چکیده
مقدمه: خودمراقبتی ذهن‌آگاهانه یکی از رویکردهای مؤثر در ارتقای سلامت روان و افزایش تاب‌آوری در دانشجویان پزشکی محسوب می‌شود. شناسایی وضعیت این متغیر و عوامل پیش‌بینی‌کننده آن می‌تواند در توانمندسازی منابع انسانی نظام سلامت نقش مهمی ایفا کند. این مطالعه با هدف تحلیل خودمراقبتی ذهن‌آگاهانه و بررسی عوامل پیش‌بینی‌کننده تاب‌آوری در دانشجویان پزشکی انجام شد.
روش: این مطالعه مقطعی توصیفی ـ تحلیلی در سال 1405 بر روی 230 نفر از دانشجویان پزشکی دانشگاه علوم پزشکی فسا انجام شد. نمونه‌گیری به روش در دسترس صورت گرفت. ابزار جمع‌آوری داده‌ها شامل پرسشنامه اطلاعات جمعیت‌شناختی و نسخه فارسی پرسشنامه خودمراقبتی ذهن‌آگاهانه (MSCS) بود که چهار زیرمقیاس تاب‌آوری، روابط حمایتی، خودمراقبتی و هدفمندی را ارزیابی می‌کند. داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار SPSS نسخه 23 و آزمون‌های آماری توصیفی، ضریب همبستگی پیرسون و رگرسیون خطی چندگانه تحلیل شدند.
یافته ها: میانگین نمره کل خودمراقبتی ذهن‌آگاهانه 9±76/80 بود که پایین‌تر از نقطه برش ابزار قرار داشت. در میان زیرمقیاس‌ها، تاب‌آوری بالاترین میانگین را داشت. بین تاب‌آوری و خودمراقبتی(0/408=r)، هدفمندی (0/300=r) و روابط حمایتی (0/555=r)رابطه مثبت و معناداری مشاهده شد (0/001>P ). نتایج رگرسیون نشان داد روابط حمایتی قوی‌ترین پیش‌بین تاب‌آوری بود (0/001>P و 0/456β= ). همچنین خودمراقبتی و هدفمندی نیز اثر مثبت و معناداری بر تاب‌آوری داشتند.
نتیجه گیری: دانشجویان پزشکی از سطح متوسطی از خودمراقبتی ذهن‌آگاهانه برخوردار بودند و روابط حمایتی، خودمراقبتی و هدفمندی نقش مهمی در تقویت تاب‌آوری آنان داشتند. طراحی برنامه‌های آموزشی مبتنی بر ذهن‌آگاهی و حمایت روانی ـ اجتماعی برای ارتقای سلامت روان دانشجویان پزشکی توصیه می‌شود.

کلیدواژه‌ها



مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 10 تیر 1405