مقدمه: مصرف دخانیات به ⁠⁠⁠عنوان یکی از چالش‌های مهم سلامت عمومی، به‌ویژه در بین قشر جوان و دانشجو، از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. دانشجویان پزشکی به‌عنوان آینده‌سازان نظام سلامت، نه‌تنها تأثیرپذیری بالایی در برابر این رفتار دارند، بلکه نقش کلیدی در الگوسازی رفتاری سالم در جامعه ایفا می‌کنند. بااین‌وجود، مطالعات نشان می‌دهد که شیوع مصرف سیگار در میان این گروه نگران‌کننده است؛ بنابراین، این مطالعه باهدف بررسی کارایی نظریه رفتار برنامه‌ریزی‌شده در زمینه ترک مصرف سیگار در دانشجویان رشته پزشکی انجام شد.روش: این مطالعه‌ مقطعی (توصیفی ـ تحلیلی) در میان دانشجویان پزشکی دانشگاه علوم پزشکی زاهدان در مقاطع مختلف انجام شد. نمونه‌گیری به روش تصادفی انجام گرفت؛ بدین⁠صورت که ابتدا تعداد دانشجویان هر مقطع مشخص شد و سپس به‌صورت مساوی از چهار مقطع علوم پایه، فیزیوپاتولوژی، استاژری و اینترنی و از هر دو جنس نمونه‌گیری صورت گرفت. داده‌ها از طریق پرسش‌نامه سنجش کارایی مدل مذکور در پیش‌بینی استعمال دخانیات، با حجم نمونه ۱۵۰ نفر و به‌صورت نمونه‌گیری حضوری جمع‌آوری گردید. پرسش‌نامه شامل دو بخش سؤالات دموگرافیک و مؤلفه‌⁠های نظریه بود که پس از تأیید روایی و پایایی مورداستفاده قرار گرفت. پس از تکمیل پرسش‌نامه‌ها، ارتباط میانگین نمرات دانشجویان در هر یک از مؤلفه⁠‌ها با استعمال دخانیات بررسی شد. داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار SPSS نسخه ۲۷ مورد تجزیه‌وتحلیل قرار گرفتند.یافته‌ها: نتایج نشان داد که 35.3% از دانشجویان، مصرف کننده سیگار بودند و میانگین نمرات مؤلفه‌های نظریه رفتار برنامه‌ریزی‌شده (شامل نگرش، هنجار ذهنی، هنجار اجتماعی، قصد رفتاری و کنترل رفتاری ادراک‌شده) بین دو گروه دانشجویان سیگاری و غیرسیگاری تفاوت معناداری نداشت. با این حال، از نظر متغیرهای دموگرافیک، تفاوت معناداری در وضعیت تأهل و مقطع تحصیلی بین دو گروه مشاهده شد.نتیجه‌⁠گیری: با توجه به یافته‌ها، به نظر می‌رسد نظریه رفتار برنامه‌ریزی‌شده به ⁠تنهایی قادر به پیش‌بینی رفتار مصرف سیگار در بین دانشجویان پزشکی موردمطالعه نبوده است. این نتایج می‌تواند حاکی از آن باشد که عوامل پیچیده‌تر یا بافتارهای اجتماعی - فرهنگی خاصی در این زمینه نقش دارند که در چارچوب این نظریه به طور کامل اندازه‌گیری نشده‌اند؛ بنابراین، پیشنهاد می‌گردد در مداخلات آینده جهت کاهش مصرف سیگار، علاوه بر عوامل فردی موردتوجه این نظریه، به متغیرهای زمینه⁠ای و فرهنگی - اجتماعی مؤثر نیز پرداخته شود.