منابع بازنشستگی به‌عنوان پیش‌بینی‌کننده کیفیت زندگی: یک مطالعه‌ی مقطعی

نوع مقاله : مقاله اصیل / تحقیقاتی

نویسندگان

1 کمیته تحقیقات دانشجویی، گروه آموزش و ارتقای سلامت، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی شیراز، شیراز، ایران

2 مرکز تحقیقات علوم بهداشتی، پژوهشکده بهداشت، گروه ارتقای سلامت، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی شیراز، شیراز، ایران

3 گروه اپیدمیولوژی و آمار زیستی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران

4 مرکز تحقیقات روانپزشکی و علوم رفتاری، دانشگاه علوم پزشکی شیراز، شیراز، ایران

چکیده
مقدمه: دوران بازنشستگی یکی از تحولات اساسی در چرخه زندگی است که می‌تواند بر ابعاد مختلف کیفیت زندگی اثرگذار باشد. منابع بازنشستگی به‌عنوان مجموعه‌ای از دارایی‌های جسمی–مالی، اجتماعی و ذهنی، ظرفیت فرد را برای سازگاری با شرایط جدید تعیین می‌کنند. هدف از این مطالعه بررسی ارتباط منابع بازنشستگی باکیفیت زندگی بازنشستگان است.روش‌: این مطالعه مقطعی بر روی افراد بازنشسته آموزش‌وپرورش و صنعت نفت انجام شد. داده‌ها با استفاده از پرسش‌نامه کیفیت زندگی سازمان جهانی بهداشت، نسخه سالمندان (WHOQOL-Old)  و پرسش‌نامه منابع بازنشستگی گردآوری شدند. نمونه‌گیری به روش تصادفی سیستماتیک صورت گرفت. تحلیل داده‌ها با آزمون t مستقل، آنالیز واریانس، ضریب همبستگی پیرسون و رگرسیون خطی چندمتغیره انجام شد.یافته‌ها: میانگین نمرات کیفیت زندگی 12±88.78 و منابع بازنشستگی 12.71±122.97 بود. کیفیت زندگی بازنشستگان صنعت نفت بالاتر از آموزش و پرورش بود (0.032=p). مردان نسبت به زنان کیفیت زندگی بالاتری داشتند (0.024=p). کیفیت زندگی در متاهلین به طور معناداری بالاتر بود (0.006=p). همبستگی مثبت و معناداری بین کیفیت زندگی و مجموع منابع بازنشستگی (p<0.001, r=0.554)، منابع جسمی_مالی (p<0.001, r=0.41)، منابع اجتماعی (p<0.001, r=0.35)، و منابع ذهنی (p<0.001, r=0.529)، مشاهده شد. براساس تحلیل رگرسیون چندمتغیره، زیرسازه‌های منابع بازنشستگی به طور بارزی (p<0.001, r=0.554,F=27.77)واریانس کیفیت زندگی را تبیین و پیش‌گویی می‌کند. در این میان منابع ذهنی  (β=0.40,p<0.001) و منابع جسمی_مالی (β=0.21,p<0.001) پیش‌بین‌های معنادار کیفیت زندگی بودند.نتیجه‌گیری: یافته‌ها طراحی مداخلات برای ارتقای سطوح کیفیت زندگی و منابع بازنشستگی با استفاده از راهبردهای مناسب مانند توانمندسازی بازنشستگان در زمینه تاب‌آوری، معناجویی در زندگی و راهکارهای بهبود وضعیت سلامت جسمانی و اقتصادی را پیشنهاد می‌دهند.

کلیدواژه‌ها