مقدمه: رگ­‌زایی یک فرایند فیزیولوژیک تنظیم‌شده است که طی آن، عروق خونی جدید از شبکه عروقی ‌موجود از طریق تکثیر، مهاجرت و سازمان‌یابی سلول‌های اندوتلیال شکل می‌گیرند فرآیند رگ­زایی وابسته به تعادل بین فعال کننده و مهارکننده‌­های رگ‌­زایی می­باشد. رگ‌­زایی نقش مهمی در رشد و پیشرفت تومور و همچنین تغییر حالت یک تومور از حالت نهفته به حالت بدخیم و متاستاز دارد. به دلیل اهمیت فرآیند رگ‌­زایی و بیماری­­‌های ­­مرتبط با آن، این مقاله مروری به بررسی و جمع‌­بندی انواع فاکتورهای مؤثر بر رگ‌­زایی و شرح مکانیسم‌­های آن می پردازد.
روش: با توجه به اهمیت فرآیند رگ­زایی در ایجاد و رشد تومور، در این مطالعه به بررسی رگ‌­زایی و فعال کننده‌­های رگ­زایی در تومور و همچنین بررسی فاکتورهای مرتبط با آن پرداخته شده است. برای جستجوی مقاله‌­ها از کلید واژه‌­های رگ­زایی، فعال کننده‌­های رگ­‌زایی و تومور استفاد گردید. در این پژوهش، برای نگارش مقاله از منابع و مقالات موجود در پایگاه‌های علمی معتبر از جمله Google Scholar، NCBI، PubMed و SID استفاده شده است معیار ورود شامل تمامی مقالات انگلیسی‌زبان منتشرشده در بازه زمانی 1990 تا 2025 است که دارای کلیدواژه‌های مرتبط باشند. از میان این مقالات، تنها مقالات چاپ‌شده در مجلات معتبر (بر اساس سامانه منبع‌یاب) مورد استفاده قرار گرفته‌اند. معیار خروج نیز شامل مقالات قدیمی، مقالات به زبان‌های غیرانگلیسی و مقالات چاپ‌شده در مجلاتی است که در فهرست مجلات معتبر سامانه منبع‌یاب قرار ندارند.
یافته ها: رگ‌زایی با القای فرایندهایی همچون مهاجرت، رشد و تکثیر سلول‌های اندوتلیال منجر به تشکیل عروق خونی جدید می‌شود. این فرایند تحت تنظیم متقابل مولکول‌های فعال‌کننده و مهارکننده رگ‌زایی قرار دارد و نقش اساسی در فرایندهای فیزیولوژیک از جمله رشد و تکامل اندام‌ها، ترمیم زخم و تولیدمثل ایفا می‌کند. همچنین، رگ‌زایی در بسیاری از فرایندهای پاتولوژیک تخریب‌کننده بافت‌ها، نظیر رشد تومور و متاستاز، نقشی کلیدی دارد.
نتیجه گیری: برای مهار پیشرفت و متاستاز تومور، مهار رگ‌‏زایی یک روش درمانی جدید محسوب می­‌گردد. با این روش امکان مقاوم شدن به درمان در سلول‏‌های طبیعی بسیار اندک است. همچنین در بالغین رگ‌‏زایی به ‏ندرت به ‏صورت نرمال دیده می‌‏شود، بنابراین استفاده از این روش برای درمان تومور که رگ‏‌زایی به‌‍‏صورت گسترده در آن رخ می‏‌دهد عوارض جانبی کمتری دارد و از آن­جایی‌‏که مانع از رسیدن مواد غذایی به سلول‏های توموری می‌‏‏شود باعث مرگ سلول‌­های توموری می­ گردد.